مىشود ؛ بنابراين هر نظريهء سودمندى كه ضامن صلاح فرد و اجتماع باشد ، از مصاديق حكمت است . هر عقيده‌اى در باب معارف و خداشناسى وصفات او و ساير مسائل عقيده‌اى كه مطابق وعين حق وصواب باشد ، حكمت است . همچنين تفسير رواياتْ از « حكمت » به احكام فرعى فقهى يا شناسايى امام و يا نصايح وپندهايى كه ضامن مصلحت اجتماع است از اين باب است . هرنظريهء صحيح ، هر رأى حق و پا برجا در علوم نظرى و مسائل عملى ، حكمت است و تمام اينها از مصاديق اين لفظ به شمار مىروند . حالا لقمان حكيم از اين خرمن بىپايان حكمت ، چقدر نصيب داشته است ، خدا مىداند . ولى از نصايح وسخنان عالى وحكيمانه‌اى كه در اين سوره از او نقل شده و از دستورات سودمندى كه از اين مرد حكيم دربارهء مسائل اخلاقى واجتماعى در كتابهاى حديث ديده‌مىشود و از اين كه مدتها مرجع سؤالات در « بنى اسرائيل » بوده وسخنان بكر وبىسابقه‌اى در قسمتهاى مختلف ، از آن جمله طب وبهداشت ، از او شنيده شده است ، همه گواه محكم است بر اين كه اين مرد در علوم نظرى واجتماعى واخلاقى ، از بزرگان دانشمندان عصر خود بوده وشايسته بود كه به « لقمان حكيم » مشهور ومعروف گردد . سپاسگزارى وجهان امروز مقصود از جملهء « أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ » تفسير وتوضيح « حكمت » نيست ،